1610 (VERKOCHT) – Gomarus’ Proeve van M.P.Bertii Aenspraeck

1610 (VERKOCHT) – Gomarus’ Proeve van M.P.Bertii Aenspraeck

Artikelnummer: 91 Categorie:

Beschrijving

Volledige titel: Francisci Gomari – Proeve van M.P.Bertii Aenspraeck. Ter eeren der Waerheydt, tot toutsinge van de geesten, die in de ware Religie, veranderinge soecken in te bringen, ende tot stichtinge der Gemeynte, uytgegeven.

Auteurs: Gomari, Francisci (Franciscus Gomarus 1563-1641)

Uitgave jaar en drukker: 1610, Orlers, Jan Jansz (Leyden, Boeckvercoper inden Duytschen Bybel)

Bijzonderheden: Tweede druk; dit boekje van 36 pagina’s heeft geen kaft, maar wel een kleine blauwe rug. De pagina’s zijn in goede staat, op enkele hele lichte verkleuringen na. Afmetingen: 18 x 14 cm

Toelichting: Aan het begin van de 17e eeuw vochten verschillende theologen en academici in de Republiek hoogoplopende redetwisten met elkaar uit. Een vanaf 1604 langzaam oplopend en belangrijk conflict speelde tussen de Leidse theologen Jacobi Arminius en Franciscus Gomarus. Kern van de discussie was de leer van de erfzonde en predestinatie. Arminius overleed in oktober 1609, zijn aanhangers (de Remonstranten) zouden na de Synode van Dordrecht in 1618/19 uit de Gereformeerde Kerk worden gezet.

Arminius’ overlijden was aanleiding voor een pamflettenstrijd tussen Gomarus en Petrus Bertius (1565-1629), een vriend van Arminius. Bij de begrafenis van Arminius in oktober 1609 sprak Bertius een zogeheten lijkrede uit. Deze lijkrede verscheen daarna ook in druk (‘Liick-Oratie’ 1609), waar Gomarus via ‘Bedencken over de lijckoratie’ (1609) op reageerde. Bertius publiceerde vervolgens in 1610 zijn ‘Aen-spreack aan D. Fr. Gomarus’; deze ‘Proeve’ betreft weer de reactie van Gomarus. In deze serie maakt men elkaar veel verwijten over wat er wel en niet is gezegd of bedoeld (o.a. door de overleden Arminius) en of bepaalde interpretaties wel kloppen. Dit boekje beslecht de discussie niet: Corvinus (1582 – 1650) valt hierna Gomarus weer aan in zijn ‘Schouwe over Francisci Gomari Proeve’.