1648 – Katholiek vs Calvinist – redetwist tussen ‘CHSM’ en ds. Cabbeljau over de waarheid en ware kerk

1648 – Katholiek vs Calvinist – redetwist tussen ‘CHSM’ en ds. Cabbeljau over de waarheid en ware kerk

100.00

Artikelnummer: 37 Categorieën: ,

Beschrijving

Volledige titel: Den nieuw-vertoonden onverbrekelicken hoeck. Remonstrerende de ware oudtheyt, en de oude waerheyt. Mitsgaders de nieuwe opinien, ofte de opinieuse nieuwicheden van de Calvino-Gommariste Kerck,, tot schande en schaemte van P. Cabbeljau, Leydsch-Predikant, en tot wederlegging van sijn leste beusel-boeckje, valschelick geintituleert, De dwalingen des Pausdoms […] door C.H.S.M. lake-kooper

Auteurs: C.H.S.M. lake-kooper (verder anoniem)

Uitgave jaar en drukker: 1648; Weduwe van Cnobbert, Jan (Antwerpen)

Bijzonderheden: Dit (kleine) boekje heeft een perkamenten kaft; de verbinding van de kaft met het boekblok is voorin los, achterin wel vast (zie foto’s). Voorin staan twee ‘moderne’ stempels van een persoon uit Lisse. De pagina’s zijn verder in goede staat. Afmetingen: 7 x 13 x 1,5 cm.

Toelichting: Dit boekje uit 1648 is onderdeel van een ‘redetwist’, specifiek gericht tegen de Leidse dominee Petrus Cabbeljou (1608-1668; varianten zijn ‘Cabeljau’ en ‘Cabeljauw’). Uit een publicatie uit 1871 (‘ volksalmanak voor Nederlandse Katholieken’) komt het beeld naar voren dat Cabbeljou zich destijds nogal activistisch tegen de ‘Roomse papen’ had opgesteld en sterk de Protestantse leer (‘Calvino-Gommariste Kerck’) had gepropageerd. Dat Cabbeljou met zijn boekje ‘De dwalingen des Pausdoms’ een open (Roomse) zenuw had geraakt, blijkt ook wel uit de titelpagina waar Cabbeljou beticht wordt van schande, schaamte, valselijkheden en de publicatie van een nutteloos ‘beusel-boeckje’. Wie de verder anonieme ‘C.H.S.M. lake-kooper’ is, is ook anno 2020 lastig te achterhalen. Cabbeljou moppert hier ook wat op in zijn reactie uit 1648 (‘De Niip-tangh, waer mede Den Hoeck van pater C.H.S.M. (…) wert af-genepen’). In dezelfde publicatie uit 1871 komt de Vlaamse pater Cornelius Hazart naar voren, die het vanaf 1657 aan de stok krijgt met Cabbeljou. Deze Hazart (1617-1688) was rond 1635 kortstondig in Gouda en in latere jaren veelvuldig actief in redetwisten met Hollandse Calvinisten. Heel misschien gaat hij schuil achter de C.H.S.M. lake-kooper?