1591 – Coornhert: Latijnse samenvatting van ‘Proces’, zijn felle reactie op Lipsius’ ‘Politica’ (Gouda, 1592 en 1591)

1591 – Coornhert: Latijnse samenvatting van ‘Proces’, zijn felle reactie op Lipsius’ ‘Politica’ (Gouda, 1592 en 1591)

400.00

Artikelnummer: 13 Categorieën: ,

Beschrijving

Volledige titel: dit boek heeft twee delen: (1) ‘Epitome processus de occidendis haereticis, et vi conscientiis inferfnda [sic]. Inter Iustum Lipsium Politicorum auctorem anno 1589. ea asseverantem, et Theod. Coornhertium eadem refringentem’ en (2) Defensio processus de non occidendis Haereticis, contra tria capita libri quarti Politicorum Justi Lipsii.

Auteur: Coornhert, Dirck Volkertsz. (1522-1590)

Uitgave jaar en drukker: (1) 1592, Typis Zasseni Hoenii (Gouda); (2) 1591, Petri Simonis Kies (Gouda)

Bijzonderheden: Boek is opnieuw ingebonden, verder in goede staat. Het eerste deel heeft 236 pagina’s, het tweede deel 88 pagina’s. Afmetingen: 11 x 17,5 x 2,5 cm

Toelichting: Dit boek twee Latijnse publicaties/vertalingen van Coornhert inzake een hoogoplopende twist over godsdienstige ‘tolerantie’ rond 1590, dus ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog. Tijdens zijn leven was de ‘humanist’ Coornhert een felle bestrijder van de kerkelijke inperking van de godsdienstvrijheid en hij bestreed hierbij met name het opkomende Calvinisme. Na verschillende eerdere redetwisten komt Coornhert aan het einde van zijn leven in conflict met de bekende Leidse professor Justus Lipsius. Coornhert valt middels zijn boek ‘Proces Vant Ketterdoden ende Dwang der Conscientien’ (1590) Lipsius aan op zijn boek ‘Politica’ (1589), waarin deze de gangbare lijn volgt dat in het landsbelang de ‘andersdenkenden’ bestreden mogen worden. In 1591 moet Lipsius noodgedwongen zijn positie in Leiden opgeven. Tolerantie en godsdienstvrijheid vormen verder een belangrijk speerpunt in het conflict met Spanje.

Het eerste deel (1) betreft een verkorte postume Latijnse vertaling uit 1592 van het ‘Proces’ (1590). Deze Latijnse vertaling bevat twee extra bijlagen: (1) een iets gewijzigde tekst van hoofdstuk 3 en 4 van het boek van Lipsius en (ii) een brief uit 1562 van Castellio aan Nicolaes Blesdijk. Het tweede deel (2) bevat een weerlegging van Coornhert die hij kort voor zijn sterven schreef in reactie op Lipsius; deze weerlegging is in 1591 gepubliceerd en bevat aan het einde ook een gedicht (“Carmen in laudem…”) van de vertaler over Coornhert.